Welkom op de site van Hartekinderen vzw.
Verslag Informatieavond:
De behandeling van littekensweefsel
Spreker: Prof. Dr. Eric Van den Kerckhove
Deeltijds hoofddocent, wetenschappelijk medewerker
Departement Revalidatiewetenschappen UZL
Vrijdag 15 mei café trappisten te Westmalle
Dat dit onderwerp onze leden aanspreekt, blijkt uit de talrijke opkomst,
en dit ondanks het feit dat heel wat van onze leden vandaag deelnemen
aan de Hart-run te Brugge, een initiatief ten voordele van Hartekinderen.vzw.
Na een korte inleiding door Roger Jordaens volgt er een (vrij technische)
uiteenzetting door professor Eric Van den Kerckhoven a.d.h.v. een powerpointpresentatie
waarbij heel wat beelden getoond worden van littekens bij brandwondenpatiënten.
Ik probeer hieronder heel kort de hoofdpunten van deze uiteenzetting weer
te geven:
1) Het onderscheid tussen een gewoon litteken en een keloïd litteken (of
in de volksmond: wild vlees)
2) Risicofactoren tot hypertrofische littekenvorming. Hypertrofische
littekens zijn littekens die dikker zijn dan de normale huid , een rode
en/of paarse kleur vertonen, samentrekkend, gevoelig en jeukend zijn.
a) controleerbaar:
- spanning (beweging)
- infectie
- de locatie (risicogebieden zijn hals en schouders!)
- type van heling b) oncontroleerbaar:
- genetische voorbeschiktheid
- huidskleur (donkerdere huid = sneller littekenweefsel)
- leeftijd (kinderen maken sneller littekenweefsel)
3) De verschillende fasen van wondheling
4) De verschillende therapeutische technieken
a) Invasief:
- chirurgie
- lasertherapie
- corticoïden injecties
- injecties met cytokines
- cryotherapie (bevriezen van binnenuit! Niet invasief:
- locale topica
- massage
- tape
Nu werd er verder ingegaan op de niet invasieve therapeutische technieken
omdat het deze technieken zijn die ook voor cardio-vasculaire patiënten
van belang kunnen zijn in de nabehandeling van het litteken.
Druktherapie om zwelling te voorkomen a.d.h.v. drukverbanden en/of
drukkledij.
Siliconen verbanden. Met deze verbanden kan men uitdroging van het litteken
voorkomen en is wetenschappelijk aangetoond dat zij een heel gunstige
invloed hebbben op het beperken van het litteken. Er is nog wel geen terugbetaling
van deze verbanden.
UV – protectie blijft erg belangrijk!
Zalven en crèmes. Er is niet wetenschappelijk aangetoond dat ze echt
effectief zijn, ze kunnen wel helpen tegen jeuk en uitdroging, maar een
echte littekenzalf bestaat nog steeds niet. Tip: gebruik zeker geen zalfjes
in combinatie met gel-sheets
Wat kunnen we praktisch ondernemen?
Bij gebruik van silicone pleisters zeker de nodige hygiënische maatregelen
in acht nemen om infectie te voorkomen.
Progressief opbouwen van de mogelijke therapieën om de gezonde huid
te laten wennen.
Enkel behandelen met zalf als de siliconenpleisters verwijderd zijn.
Het litteken door artsen laten opvolgen om objectief te kunnen nakijken
a.d.h.v. meettoestellen of het litteken hypertrofisch wordt.
Bij druktherapie ook regelmatig laten controleren of de uitgeoefende
druk door middel van drukverbanden en/of kledij wel efficiënt is.
Massage kan helpen om verkleving van het litteken met spieren en/of
botten te voorkomen
Vragenronde
De ervaringen die bij brandwondenpatiënten zijn opgedaan i.v.m. het
behandelen van littekens kunnen ook heel nuttig zijn bij het behandelen
van relatief kleine lineaire littekens.
Uit een getuigenis bleek dat ook de chirurgen, cardiologen en verplegend
personeel nog niet echt op de hoogte zijn van wat er mogelijk is om littekenweefsel
tot een minimum te beperken. ( Zo kwamen ze aan de desbetreffende ouders,
die door middel van gel-pleisters heel goede resultaten hadden bekomen
bij hun dochtertje, vragen hoe ze dit hadden klaargespeeld.) Oorzaak hiervan
is dat door de specialisaties veel artsen zich beperken tot hun vakgebied,
en dat het litteken uiteraard ook wel erg laag staat op de prioriteitenlijst
bij de vaak ingrijpende operaties die bij hartpatiënten moeten worden
uitgevoerd.
Dit is ook de reden waarom het erg moeilijk is om tussenkomst van het
riziv te bekomen om siliconen therapieën op te starten.
Heel wat mensen bleven dan ook achter met het idee dat deze informatie
voor hen wel een beetje laat kwam en dat er zeker ook in de universitaire
centra intern nog aan een betere communicatie tussen de verschillende
diensten kan gewerkt worden.
Voor wie heel concreet meer informatie wil i.v.m. de behandeling van littekenweefsel kan steeds contact opnemen met de volgende dienst:
Plastische en reconstructieve heelkunde → littekenraadpleging
UZ Gasthuisberg
Herestraat 49
300 Leuven
Tel: 016/ 34 87 21
Verslaggever: Patrick Ooms